Ο Τύπος της Ηλείας και η προσφορά των Δουκαίων

Είναι αμφίβολο μετά την άλωση της Πόλης κατά πόσο θα μπορούσε να διατηρήσει ο Ελληνισμός την ταυτότητα και τη συνοχή του, χωρίς την απρόσκοπτη παραγωγή και διακίνηση του γραπτού λόγου.

Η τυπογραφία αποτέλεσε για αιώνες τον συνδετικό κρίκο του Ελληνισμού της διασποράς, προσδίδοντας μεγάλη διάσταση στη συμβολή της.

Για το μεγάλο ξεσηκωμό που οδήγησε στην Επανάσταση του 1821, ο γραπτός λόγος φέρει τη σφραγίδα της κοσμικής και θρησκευτικής γραμματείας που συνέβαλε στην οικουμενικότητα του Ελληνικού πνεύματος και της πνευματικής ιστορίας του Γέννους. Ο τύπος και η τυπογραφία είναι οι δύο ποταμοί που μεταδίδουν και ποτίζουν της παιδείας τα νάματα. Είναι η βάση της προόδου και της δημιουργίας, η αναπτυξιακή πνοή της κοινωνίας. Έχει αναγεννητική επίδραση, ενημερώνει, ψυχαγωγεί. Καθ’ όλο το διάστημα της σκλαβιάς, μέχρι την έκρηξη της επανάστασης, οι άνθρωποι του πνεύματος επιδόθηκαν με το έντυπο ν’ αναβαθμίσουν το πνευματικό επίπεδο του λαού. Η απόδοσή του αποδείχτηκε μεγάλη.

Για να συνθέσουμε τον ιστό ορισμένων γεγονότων έχουμε ανάγκη από ντοκουμέντα. Και τέτοια ήταν η Σχολή Παπαγεωργάκη που λειτουργούσε στο Δούκα και η βιβλιοθήκη, ο θησαυρός γνώσης.

Η αξιολόγηση μιας προσφοράς και συμβολής, πρέπει να στηρίζεται σε θετικά στοιχεία, από τα οποία αντλούμε σημαντικούς πόρους. Αναπτυξιακή πνοή.

Τέτοια προσπάθεια και αγώνα ανέλαβε η ιστορική οικογένεια των Βαρουξαίων. Η ζωή τους είναι μια διαρκής πάλη σ’ όλους τους κοινωνικούς τομείς, όπως έχει αναφερθεί στη μικρή αυτή προσπάθεια.

Τα χρόνια περνούν, οι μνήμες εξασθενούν και οι πέπλοι της λησμονιάς σκεπάζουν τα συμβάντα κάθε εποχής. Είναι ανάγκη ν’ αναφερθεί ο αγώνας που έχουν κάνει με το όπλο του τύπου οι Δουκαίοι Κων/νος και Λεωνίδας Βαρουξής.

Το Δουκιώτικο πνεύμα τους ενέπνευσε την ιδέα ότι ο τύπος είναι το μέσο της ενημέρωσης κι έκφρασης που έπρεπε να κινηθεί στην Ηλεία.

Με τον τύπο μπορούσαν να ξεσηκώσουν και να διαφωτίσουν. Να ξυπνήσουν το ενδιαφέρον του λαού, για τα γενικά και προσωπικά συμφέροντα.

Έτσι ξεκίνησαν από το Δούκα τ’ αδέλφια Κων/νος και Λεωνίδας Βαρουξής και μπήκαν στο στίβο της δημοσιογραφίας.

Στις 11/6/1892 ο Κων/νος Βαρουξής εξέδωσε την εβδομαδιαία εφημερίδα "ΑΥΓΗ" που μέσα στους άλλους αγώνες της έβαλε και το θέμα η Ηλεία ν’ αποκτήσει δικό της Νομό και ν’ αποχωρισθεί από το Νομό Αχαϊοηλίδος. Αγωνίστηκε για το θέμα αυτό με επιμονή και αποφασιστικότητα.

Δεν τους ικανοποίησε το όργανο αυτό. Δεν γέμισε τις φιλοδοξίες τους. Δεν τους βοήθησε να εκπληρώσουν όπως ήθελαν τους σκοπούς τους. Έτσι ο μικρόσωμος αλλά ικανότατος Λεωνίδας Βαρουξής ξεκίνησε με τόλμη, θάρρος και αποφασιστικότητα στις 7/11/1902 στην έκδοση της ημερήσιας εφημερίδας ’’ΠΑΤΡΙΣ του ΠΥΡΓΟΥ" που έγινε μαχητικότατο όργανο στους αγώνες του Νομού Ηλείας.

Ο Νομός Ηλείας χρωστάει πολλά στο Λεωνίδα, για τον οποίο ο μεγάλος δημοσιογράφος κι εκδότης της εφημερίδας Ακρόπολης Αθηνών Βλάσης Γαβριηλίδης έλεγε: "Αυτός ο δαίμων, ο μικροσκοπικός δημοσιογράφος του Πύργου". Ναι, μικρός το σώμα αλλά μεγάλος μαχητής. Η "ΠΑΤΡΙΔΑ του ΠΥΡΓΟΥ" μ’ επικεφαλής τον μαχητικότατο Λεωνίδα Βαρουξή, αγωνίστηκε με θάρρος κι αυταπάρνηση για τα προβλήματα του Νομού κι όλης της Ελλάδας. Το μικρόσωμο Δουκιωτόπουλο αντιμετώπισε αντιθέσεις, κινδύνους, φυλακίσεις. Στάθηκε όμως ακλόνητος βράχος, γρανιτένιος. Πάντα με το μπαστούνι στο χέρι έβγαινε παλικάρι. Η γραφίδα του μικρόσωμου Λεωνίδα ήταν καταπέλτης. Αντιμετώπιζε κάθε περίπτωση με σθένος και δικαιοσύνη. Δεν υποτασσόταν σε απειλές και φοβέρες. Είχε τη στήριξη του λαού της Ηλείας για τον οποίο αγωνιζόταν, για κάθε δίκαιο αίτημά του. Δεν δίσταζε να ’ρθει σε σύγκρουση με τους υψηλά ιστάμενους. Δεν υπολόγιζε καμιά συνέπεια.

Και ο αγώνας συνεχίστηκε και μετά το θάνατο του Κων/νου και Λεωνίδα από τον άξιο κληρονόμο τους Ελευθέριο Βαρουξή, άξιο συνεχιστή του πατέρα του Κων/νου και του θείου του Λεωνίδα. Με το ίδιος σθένος, με την ίδια μαχητικότητα. Δεν υστέρησε σε αγώνες για τα δίκαια και τα συμφέροντα του λαού της Ηλείας.

Κι όταν κι αυτός έφυγε από αυτόν τον κόσμο, τα παιδιά του, οι κληρονόμοι του, Κων/νος και Λεωνίδας, αναδείχθηκαν άξιοι συνεχιστές. Με τον ίδιο δυναμισμό και οργανωτική φαντασία και μεθοδικότητα κατέστησαν την "ΠΑΤΡΙΔΑ του ΠΥΡΓΟΥ" από τις αξιολογότερες εφημερίδες της επαρχίας. Ένα δυναμικό έντυπο.

Το όπλο του Τύπου, σαν δύναμη προβολής, μόρφωσης, διεκδίκησης και στήριξης των δικαιωμάτων του λαού το διέκρινε κι άλλος Δουκιώτης και το πήρε στα χέρια του. Προέρχεται από τη γενιά του Καπογιάννη.

Ο πρώτος Καπογιάννης είχε εγκατασταθεί στο Δούκα από παλαιά χρόνια σαν ειδικός μπαρουτάς. Ρίζωσε στο Δούκα και πρόσφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες, όχι μόνο στο χωριό μας, όχι μόνο στον αγώνα κατά των Τουρκαλβανών Λαλαίων αλλά και στην όλη ανάπτυξη της περιοχής. Ο Ιωάννης Ευθυμίου ή Καπογιάννης, μαχητής της Κάπελης, είχε εγγονό τον Ανδρέα Καπογιάννη, πατέρα του Κούλη (Αύγουστου). Ο παππούς του Κούλη μετά από το Δούκα (στο οποίο υπάρχουν τα ερείπια του σπιτιού του) εγκαταστάθηκε στον Πύργο όπου λειτουργούσε βιβλιοπωλείο και τη λειτουργία του οποίου συνέχισε, μετά το θάνατό του, η γυναίκα του Μαρίκα και τα παιδιά του Θεανώ και Αύγουστος. Τον παρέσυρε το όραμα της προσφοράς και συμβολής του στη διαφώτιση του Ηλειακού λαού με τον τύπο.

Εργάσθηκε πρώτα στην "ΠΑΤΡΙΔΑ του ΠΥΡΓΟΥ” και από το 1945 κυκλοφόρησε την εβδομαδιαία εφημερίδα "ΑΥΓΗ” της οποίας την έκδοση συνεχίζει ο εγγονός του Αύγουστος Ν. Καπογιάννης, με δυναμισμό και παρρησία, διώχνοντας κάθε εμπόδιο στο δύσκολο δρόμο της παρουσίασης των γεγονότων με την πραγματική τους μορφή και περιεχόμενο.

Το δίδυμο αυτό του Τύπου της Ηλείας είναι ο πραγματικός φωτοδότης και αγωνιστής. Οι Δουκαίοι χαίρονται για την προκοπή και πρόοδο των πατριωτών τους. Νιώθουν υπερήφανοι για το βαρύ και εποικοδομητικό έργο που έχουν αναλάβει να επιτελέσουν. Καμαρώνουμε ακόμη γιατί οι συνεχιστές του έργου των Δουκαίων Βαρουξαίων και Καπογιάννη δεν εκόπηκαν από τις ρίζες τους. Από τη γη της γέννησης των προγόνων τους. Δεν λησμονούν τον τόπο που κρατάει στην αγκαλιά του, στο χώμα του, τα κόκκαλα των προγόνων τους.

Γι’ αυτό εμείς, οι Δουκιώτες, καυχιόμαστε ότι ο τύπος της Ηλείας είναι στα χέρια Δουκαίων.

Η ευχή που εκδηλώνουμε είναι να συνεχίσουν με αγωνιστικότητα και συνέπεια το δρόμο που χάραξαν οι πρόγονοί τους. Και τους παρακαλούμε να μην ξεχνούν τον τόπο από τον οποίο κατάγονται και από όπου πήγασε η ιδέα να πάρουν στα χέρια τους το όπλο του Τύπου. Θέλουμε να εμπνέονται από το Δουκιώτικο πνεύμα και να προχωρούν πάντα δημιουργικά.

Να βοηθούν το Δούκα μ’ όλες τους τις δυνάμεις.

Σ’ ένα χρόνο συμπληρώνονται εκατό (100) χρόνια ζωής και προόδου της εφημερίδας "ΠΑΤΡΙΣ του ΠΥΡΓΟΥ". Το γεγονός αυτό εμείς οι Δουκιώτες πρέπει να το γιορτάσουμε. Να τιμήσουμε την προσφορά. Να τιμήσουμε τους δημιουργούς. Τους συνεχιστές.

 

* Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Η ιστορία του χωριού Δούκα – Ηλείας» του επίτιμου δικηγόρου Κωνσταντίνου Ιωάννου Γκοτζιά.

 

Διευκρίνιση υπό του κ. Καπογιάννη Αντρέα

Ιδρυτής και διευθυντής της ΑΥΓΗΣ Πύργου ήταν ο Αύγουστος Καπογιάννης, γιος του Ανδρέα Καπογιάννη από το Δούκα, ο οποίος ήρθε με τους γονείς του στον Πύργο και σε νεαρή ηλικία δημιούργησε το πρώτο Βιβλίο αυτό λείο στον Πύργο. Με τη γυναίκα του Μαρίκα Καπογιάννη, το γένος Αγγελόπουλου απέκτησαν πέντε παιδιά, το τρίτο από τα οποία κατά σειρά ήταν ο Δημοσιογράφος Αύγουστος Καπογιάννης, που με τη σύζυγό του Βασιλική Καπογιάννη απέκτησαν δύο παιδιά, τον Αντρέα και τον Παναγιώτη, που συνέχισαν  τη δημοσιογραφική και εκδοτική προσπάθεια του Πατέρα τους.