Έθιμα, Προλήψεις και Δεισιδαιμονίες - Πάσχα

Το Πάσχα είναι για τους Έλληνες μεγάλη χριστιανική γιορτή. Είναι γνωστός ο τρόπος που τη γιορτάζουμε, μαζί με τη χαρά που φέρνει η άνοιξη. Όλα ξυπνάνε, όλα ανασαίνουν, η γη χαρίζει ομορφιά και ευωδία. Ο Χριστός, μετά τα πάθη Του, αναστήθηκε για να χαρίσει στον άνθρωπο την αιωνιότητα. Η γη μετά το χειμώνα και τη νάρκη της, αναστένεται και προσφέρει πλούσια τ’ αγαθά που κρύβει στα σπλάχνα της. Πάσχα, η μεγάλη τελετή για τη φύση και την ψυχή. Είναι γνωστή η θυσία που προσφέρουν τ’ αρνιά και τα κατσίκια, δίνοντας τα σώματά τους στις σούβλες και τα ταψιά για να ικανοποιήσουν τα στομάχια εκείνων που τα θυσιάζουν. Δίνουν το αίμα τους για να ευφραίνουν τον άνθρωπο. Τ’ αρνιά θυσιάζονται για τη χαρά της Ανάστασης.

Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας. Δεν γιορτάζει μόνο η Εκκλησία, γιορτάζει ολόγυρα η φύση της δική της Ανάσταση. Ο κάθε χριστιανός κρατά στα χέρια του το φως της λευκής λαμπάδας που φωτίζει τον εαυτό του. Φωτίζει τον εσωτερικό του κόσμο. Του λευκαίνει τη ψυχή του. Ανοίγει την καρδιά του να μπει μέσα το φως της Ανάστασης. Να διώξει κάθε κακό και να μεταβληθεί σε λαμπρό φως.

Η λέξη Πάσχα είναι εβραϊκή και συμβολίζει τη λυτρωτική έξοδο των Ισραηλιτών από τη δουλεία της Αιγύπτου.

Η Εκκλησία μας έκανε το Πάσχα πανχριστιανικό και το χαρακτήρισε με την ελληνική λέξη λαμπρό που ταιριάζει στον τόπο μας. Το στόλισμα της λέξης Λαμπρή, λαμπροκουλούρες, λαμπριάτικα αυγά. Φωνάζει το Χριστός Ανέστη στις Εκκλησίες, στο σπίτι και τους δρόμους. Νέοι, γέροι, γυναίκες και κόρες δίνουν το φίλημα της αγάπης που σβήνει κάθε διαφορά, σβήνει το σκοτάδι και φωλιάζει μέσα μας το φως το ανέσπερον.

Είναι η γιορτή που ενώνει τον Ελληνισμό και τον Χριστιανισμό. Το διαλαλεί η χαρμόσυνη αναστάσιμη καμπάνα που με τη φωνή της στέλνει στον αέρα, στα βουνά, τις λαγκαδιές και τους κάμπους, το χαρμόσυνο γεγονός της Ανάστασης του Χριστού και της φύσης. Μπαίνει το αναστάσιμο φως μέσα στο σπίτι μας και το μεταβάλλει σε ναό εορτάζοντα. Σε Πασχαλινό άσμα. Το τσούγκρισμα των αυγών δίνει ανέκφραστη χαρά σε μικρούς και μεγάλους.

Το τραπέζι είναι πλούσιο με όλα τ’ αγαθά. Ο οίνος γεμίζει τα ποτήρια και ευφραίνει την καρδιά. Εχθροί και φίλοι χορεύουν και τραγουδούν. Ξαναγυρίζουν στ’ αγνά παιδικά χρόνια. Με τη γιορτή του Πάσχα, αλλά και εκτός από αυτό, είναι συνδεδεμένες και ορισμένες προλήψεις που ζουν ακόμα στα χωριά.

 

* Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Η ιστορία του χωριού Δούκα – Ηλείας» του επίτιμου δικηγόρου Κωνσταντίνου Ιωάννου Γκοτζιά.