Δουκέϊκα εξωκκλήσια - Αγία Παρασκευή

Το νοτιοδυτικό τμήμα του χωριού καταλήγει στην Αύρα. Το ποτάμι του Ενιπέα. Τα Ηλειακά Τέμπη. Μια όμορφη περιοχή που με τη αφθονία των νερών της μάγευε τις αισθήσεις, με τα τρεχούμενα νερά που έβγαιναν από τα σπλάχνα του βουνού και τα τραγούδια των πουλιών. Τρεχούμενα νερά από μικρές βρυσούλες χάϊδευαν τα πράσινα χορτάρια που ήσαν στις όχθες του δροσερού νερού, δίνοντας εικόνες θαυμασμού της φύσης. Ζωγραφιές γεμάτες κάλος και αγαλίασης. Ήταν ο δρόμος που συνέδεε τα γύρω χωριά με την πρωτεύουσα της Ηλείας, τον Πύργο. Ήταν ο μοναδικός δρόμος να κατέβεις στον κάμπο. Αυτό το δρόμο ακολουθούσαν οι Δουκαίοι για την εξυπηρέτησή τους και έστησαν το προσκύνημα της Αγίας Παρασκευής, επάνω σ’ ένα μικρό υπερυψωμένο τρίγωνο. Γύρω γύρω έβγαιναν τα νερά της Αύρας, που με το θόρυβό τους συμπλήρωναν το Θεϊκό περιβάλλον. Πότε κατασκευάστηκε το εκκλησάκι της Αγίας, δεν γνωρίζουμε. Δεν υπάρχουν στοιχεία. Ήταν το εκκλησάκι σταθμός των οδοιπόρων στο ρου του ποταμού και σύνδεσμος του κάμπου με το Δούκα. Διακινιόταν το εμπόριο και τα παραγόμενα προϊόντα. Ήταν το κρυφό στρατηγείο των καπεταναίων της περιοχής με τον αρχιστράτηγο του αγώνα, το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

Αυτόν τον δρόμο ακολούθησε ο στρατηγός στις μετακινήσεις του από τη Ζάκυνθο να συναντήσει τους συνδέσμους του και να τους βοηθήσει όταν είχαν ανάγκη. Στο εκκλησάκι αυτό έκανε τις συσκέψεις του, για την οργάνωση του αγώνα. Τον ευλογημένο αυτόν τόπο είχε περπατήσει πολλές φορές ο άνθρωπος που ενσάρκωνε το θάρρος, την πίστη, τη στρατηγική ευφυΐα και τη θυσία. Ποτέ δεν δείλιασε, δεν οπισθοχώρησε, προχωρούσε μπροστά με την πίστη ότι ο θεός έχει υπογράψει την απελευθέρωση της Ελλάδος και την υπογραφή του δεν την παίρνει πίσω. Στο μικρό εκκλησάκι το 1806, μπροστά στην εικόνα της Αγίας γονάτιζε και ζητούσε συγχώρεση για τυχόν αμαρτωλές πράξεις του, δύναμη σωματική και πνευματική. Είχε περάσει πολλές βραδιές εκεί. Έδινε ζωή και θάρρος στο πέρασμά του.

Ο Κολοκοτρώνης είχε γερούς δεσμούς με τους Δουκαίους. Του έδιναν πολύτιμες πληροφορίες για το Τουρκαλβανίτικο αρχοντολόϊ των Λαλαίων. Είχε εμπιστοσύνη στον πατριωτισμό και την διπλωματικότητα των Δουκαίων που είχαν εισχωρήσει στη ζωή των αγάδων και έπαιρναν τα μυστικά τους. Ήταν το σαράκι που υπονόμευε με την τακτική του το πανίσχυρο ληστρικό συγκρότημα των Τουρκαλβανών Λαλαίων. Με την τακτική τους οι Δουκαίοι υπόσκαπταν τα θεμέλια της δύναμης των αγάδων. Πολλές φορές είχε μείνει στο Δούκα και προσκύνησε τον Άγιο Νικόλαο, ζητώντας τη βοήθεια του. Παρόλη τη γενναιότητά του, καταλάβαινε τη μικρότητα του ανθρώπου μπροστά στη θεία μεγαλωσύνη.

Η Αγία Παρασκευή, αν και έχασε την παλιά αίγλη κι ομορφιά της, αν και στέρεψαν οι μικρές βρυσούλες που σ’ όλη τη διαδρομή πότιζαν τις όχθες και χάϊδευαν τις πρασινάδες, αν και δεν ακούγονται τα κουδούνια και τα βελάσματα των κοπαδιών, που κατέβαιναν να πιουν δροσερό νερό, αν και οι νερόμυλοι και οι μπαρουτόμυλοι έπαψαν να υπάρχουν, αν και βέβηλα χέρια έκαψαν κι αφάνισαν τους γύρω πευκόνες, στέκει αγέρωχη, υπομονετική να υποδεχθεί κάθε περαστικό, που θα κάνει το σταυρό του και θ’ ανάψει το κανδήλι της στο μικρό προσκυνητάρι, να του δώσει τη βοήθειά της.

Κάθε 26η Ιουλίου, στη γιορτή της, την τιμούν με την παρουσία τους τα γύρω χωριά. Νοερά παρίστανται όσοι είναι μακριά της. Δεν πρέπει να την ξεχνούμε. Να την βοηθήσουμε όπως μας βοηθά κι εκείνη. Ας έχουμε μέσα στην καρδιά μας θέση μνήμης και νοσταλγίας. Ας μεταφέρουμε τη μνήμη μας στα χρόνια της σκλαβιάς κι ας βλέπουμε το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη να γονατίζει στην Εικόνα της και να προσκυνά. Να κάνει συμβούλια για το πως θα διώξουν τη σκλαβιά και πως θ’ αναστηθεί ο τόπος. Η τοποθεσία, παρόλη τη μείωση της δροσιάς του νερού, δεν έχασε την ομορφιά της.

 

* Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Η ιστορία του χωριού Δούκα – Ηλείας» του επίτιμου δικηγόρου Κωνσταντίνου Ιωάννου Γκοτζιά.