Ασχολίες των Δουκαίων - Ο Αργαλειός

Αργαλειός, το απαραίτητο και καθιερωμένο εργαλείο στο σπίτι κάθε χωριού. Εργαλείο στα χέρια των γυναικών. Εκείνες τον έστηναν, εκείνες τον δούλευαν. Ήταν απαραίτητο η κάθε κοπέλα να ξέρει το χειρισμό του αργαλειού. Γι’ αυτό από μικρές οι μανάδες μάθαιναν στα κορίτσια το χειρισμό του αργαλειού. Μ’ αυτόν ύφαιναν τα πάνινα και τα μάλλινα ρούχα του σπιτιού. Τα σεντόνια, τις πετσέτες, τις κουβέρτες, τις μπατάνιες, τα χαλιά. Η μάνα ή η γιαγιά επεξεργάζονταν το μαλλί από τα πρόβατα, τα έπλεναν, τα περνούσαν από το λανάρι, για να το εξομαλύνουν και μετά η ρόκα και το σφοντήλι το έκαναν κλωστή, για να πάει στον εργαλείο. Οι κοπέλες ύφαιναν τα ρούχα και τα σιγοτραγουδούσαν.

"Τάκου τάκου ο αργαλειός μου, άντε και έρχεται ο καλός μου.
Δεν τον εθέλω τον παππού τον τράγο με τα γένια
Θα πάρω τσοπανόπουλο να παίζει την φλογέρα".

Κι άλλα τέτοια τραγούδια που έφερναν στο μυαλό τους οι επιθυμίες τους. Έπλαθαν μαζί με αυτά τα όνειρά τους, το μέλλον τους. Με δεξιοτεχνία πετάγανε την σαΐτα από τη μια μεριά στην άλλη, κουνούσαν τα πόδια για ν’ αλλάξει το στιμόνι και χτυπούν το χτένι να πάνε οι κλωστές στη θέση τους. Έπρεπε να μην κάνουν λάθη. Ν’ αποτυπώνουν πάνω στο χαλί τα σχέδια που έπαιρναν από τη φύση. Ζώα, λουλούδια, τοπία. Να τους δώσουν ζωντάνια και μορφή. Να τους δώσουν τον απαραίτητο χρωματισμό. Ν’ αποτυπώσουν χαρά με τα τραγούδια και τον αέρα της νιότης τους.

Μάθαιναν στην εργατικότητα που τις βοηθούσε να γίνουν καλές νοικοκυρές. Τίποτα δεν άφηναν αχρησιμοποίητο. Οι κουρελούδες ήσαν απαραίτητες για το σπίτι. Το γιδίσιο μαλλί περνούσε από τα χέρια τους για να γίνει στρώμα στο παραγώνι. Να γίνει αδιαπέραστη κάπα στο κρύο και τη βροχή. Η προίκα έπρεπε να είναι έτοιμη για τη στιγμή που θα ερχόταν η αποκατάσταση. Έπρεπε να στηθεί ο γιούκος.

’’Καλημέρα σας" κένταγαν πάνω στις πετσέτες του προσώπου. "Υγεία και χαρά" σ’ άλλα κεντήματα. Μονογράμματα στα μαξιλάρια και τα σεντόνια. Ήταν πραγματική ταλαιπωρία για τις γυναίκες, αλλά τις έδενε με το σπιτικό τους, τις έδενε με το νοικοκυριό. Υπήρχε συνεργασία της μάνας με την κόρη και υπακοή. Τώρα άλλαξαν κι αυτά. Το σπιτικό αργαλειό τον αντικατέστησαν τα αργαλειά των εργοστασίων. Παράγουν τα είδη, πιο γρήγορα, πιο φθηνά και με ποικιλία. Ο αργαλειός του σπιτιού μετατράπηκε σε κομμάτια ξύλα, αδιάφορα. Έφυγαν οι άνδρες, έφυγαν και τα κορίτσια, πήγαν κοντά στα εργοστάσια. Σκλαβώνονται στα μεγάλα και ανθυγιεινά οικοδομήματα. Έχασαν τη φυσική τους ζωή, την ομορφιά και τον καθαρό αέρα του χωριού. Τα χωριά ερήμωσαν, έχασαν τα νιάτα, τη ζωντάνια τους. Θύματα του μολώχ, της αστυφυλίας. Θύματα της απρονοησίας και ανικανότητας εκείνων που πέρα από το θώκο της εξουσίας, τα μάτια τους δεν βλέπουν τίποτε άλλο από την καλοπέρασή τους. Με πολλά λόγια και πολλά θα μετατρέπουν τα πάντα σε ονειρικό παράδεισο. Δεν σκέφτονται τα χωριά που δίνουν δύναμη και αγνότητα, πηγή ζωντάνιας και πατριωτισμού. Ένας Έλληνας δούλεψε εργάτης στη Σουηδία. Στην ερώτηση σε ποια πόλη δούλευε απάντησε: "Τα περισσότερα εργοστάσια βρίσκονται στα χωριά". Ας γίνει παράδειγμα στους δικούς μας.

 

* Το κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Η ιστορία του χωριού Δούκα – Ηλείας» του επίτιμου δικηγόρου Κωνσταντίνου Ιωάννου Γκοτζιά.